گزارش خروج از پوسته سنتی کریدورها

 

مهرماه امســال بود که معاون اول رئیس جمهور در نشست روسای دولت های عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا بر ضرورت دیجیتال سازی کریدورهای حمل و نقل تاکید کرد و گفت: ایران تمایل دارد مشارکت خود با کشــورهای عضو را در سطح دوجانبه و چندجانبه به شکلی نظام مند گسترش دهد.

 

 

 

 

 

عارف افزود: بهره برداری صحیــح از فناوری های جدید در عرصه مدیریت این شبکه ها مهم و ضروری به شمار می رود و در یک چنین چارچوبی است که باید از ضرورت دیجیتال سازی کریدورهای حمل و نقــل به مثابه رکنی اساســی در تحقق چهــار آزادی مورد بحث صحبت کرد.

 

وی با ابراز خوشحالی نسبت به تصویب نقشه راه دیجیتال سازی حمل ریلی بار در تعاملات با چین و ازبکســتان از ســوی اتحادیه اقتصادی اوراسیا، بیان داشت: امیدواریم که این الگو در خصوص همکاری های چند جانبه ریلی میان جمهوری اسلامی ایران و اعضاء اتحادیه در راهگذر بین المللی شمال-جنوب نیز به وقوع پیوسته و عملیاتی شود.

 

 

تامین منافع کشورهای حاشیه خزر با ورود به کریدورهای دیجیتال

 

در همین راســتا معاون حمل و نقل وزیر راه و شهرســازی گفت: خروج از پوسته سنتی کریدورها و ورود به عرصه نوین و راهگشای کریدورهای دیجیتال، منافع کشــورهای حاشــیه دریای خزر را به همراه خواهد داشت.

 

ســعید رســولی در پنل همکاری های حمل و نقلی و ترانزیتی و خدمات فنی و مهندسی ســومین همایش اقتصادی کشورهای ساحلی دریای خزر«، به تشریح ابتکار عمل جمهوری اسلامی ایران در خصوص طرح ریزی و اجرای برنامه اقدام مشترک و هم افزایی کوتاه مدت، کم هزینه و زودبازده کشــورهای حاشــیه دریای خزر جهت بهره گیری حداکثری از ظرفیت های زیرســاختی و امکانات موجود کلیه شــقوق حمل ونقل و نگاه توسعه ای به زیرساخت ها و تجهیزات مورد نیاز در راســتای جهش مبــادلات حمل ونقلی و ترانزیتی پرداخت.

 

وی به بهره گیری حداکثری کشورها از موافقت نامه ها و تفاهمات اقتصادی، تجاری، حمل و نقلی و ترانزیتی در ارتباط با کریدورها در راستای تجاری سازی و جذاب سازی مسیرهای حمل ونقل دریایی، جاده ای و ریلی در جهات شرقی-غربی و شمالی- جنوبی دریای خزر و پسکرانه آن در جنوب، شرق، غرب و شمال دریای خزر، اشاره کرد.

 

معــاون حمل و نقل وزیر راه و شهرســازی گفت: عضویت دو یا چند کشــور از کشورهای حاشیه دریای خزر در نهادها و سازمان ها و کریدورهایی نظیر کریدور حمل و نقل بین المللی شــمال-جنوب، موافقتنامه ترانزیتی عشــق آبــاد، کریدور تراســیکا، موافقتنامه همکاری اقتصــادی و تجاری دولت های ســاحلی خزر، بریکس، ســازمان همکاری شانگهای، ســازمان همکاری اقتصادی(اکو) و اتحادیه اقتصادی اوراسیا، ظرفیت های قابل توجهی را در این راستا فراهم کرده است.

 

رسولی افزود: حمایت از شرکت های دانش بنیان در استفاده مؤثر از ظرفیت هایی چون عهدنامــه کارنه تیر و به ویژه تیر الکترونیک(TIR-E)  کنوانسیون CMR و شــکل الکترونیکی آن (CMR-E) ، شورای حمل و نقل ریلی کشورهای مشترک المنافع، سازمان OTIF کنوانسیون های CIM و SMGS و فناوری های نوین الکترونیکی و دیجیتالی جهت یکپارچه سازی سامانه های حمل و نقلی و گمرکی، رفع موانع اسنادی و تبادل الکترونیک اطلاعات مورد تأکید است.

 

وی پیشنهاد کرد شرکت های توانمند کشورهای ساحلی دریای خزر در قالب تعریف کار مشترک در این زمینه نقش آفرینی موثری ایفا کنند. معاون حمل و نقل وزیر راه و شهرســازی در ادامه بیان داشــت: مرزهــای موجود بین ما همســایگان در دریای خــزر، قلب تپنده اقدامات تحول آفرین هستند.

 

معاون حمــل و نقل وزیر راه و شهرســازی خطاب به حضار این اجــلاس گفت: در حال حاضر برخی موانــع فیزیکی و فرآیندی در مرزهای مشترک وجود دارند که با اقدامات کم هزینه ساماندهی و نیز اصلاح فرآیندی، قابل رفع هســتند.

 

وی افزود: حذف این موانع فیزیکی در مرزهای مشــترک، بر اســاس مفهوم متعالی مرز محل عبور بلامانع و بدون توقف است و مستلزم اراده و هماهنگی مؤثر طرفین است.

 

رسولی خاطرنشان کرد: خروج از پوسته سنتی کریدورها و ورود به عرصه نوین و راهگشای کریدورهای دیجیتال از طریق هم افزایی کشــورهای ســاحلی دریای خزر در ایجاد این کریدورها، ایجاد و توســعه کریدورهای دیجیتال در منطقه خزر و در قلب ژئوپلیتیک جهان، بر معادلات ترانزیتی منطقــه و بین الملل تأثیری غیرقابل انکار دارد و منافع کشورهای حاشیه دریای خزر را به همراه خواهد داشت.

 

معاون حمل و نقل وزیر راه و شهرســازی تصریح کرد: در غیر این صورت، با توجه به رشد شتابان فناوری های دیجیتال، این منطقه در آینــده ای نه چندان دور در معــادلات ترانزیتی جهانی «حاضر غائب» تلقی خواهد شد.

 

وی تاکید کرد: استفاده بیشــتر از ظرفیت های کشتیرانی، ایجاد خطوط تجاری عمیق تر و بیشتر و افزایش امکان حمل کانتینری در دریای خزر نیازمند تجهیزات تخصصی برای تخلیه بارهای کانتینرها و همچنین سیســتم، ســامانه و زیرســاخت لازم در بنادر جهت ترخیص کانتینر در خــارج از بندر و اخذ ضمانت برای اجازه خروج کانتینر از بندر هستند.

 

معــاون حمل و نقل وزیر راه و شهرســازی گفت: اگر در بنادر این تجهیزات به میزان کافی مستقر و امکانات مورد نیاز مهیا نباشند، آن بنادر به معنای کامل کانتینری محسوب نمی شوند.

 

علاوه بر این، یکی از ظرفیت های مغفول در دریای خزر بحث گردشگری دریایی اســت که در کوتاه مدت می توان اقداماتی جهت رونق آن به عمل آورد.وی در ادامه بر رفع موانع ورود کشــتی ها و شناورهای جدید به خزر و حمایت مشارکت جویانه کشورها از یکدیگر در این راستا تاکید کرد.

 

رسولی با اشــاره بر اهمیت شبکه سازی زیرساخت های حمل ونقلــی و جابه جایی بدون مانــع کالا با تأکید بر حمل و نقل ترکیبی کالا، اظهار کرد: در این راســتا، در کوتــاه مدت می توانیم مشــترکا برنامه ریزی برای تشکیل یک پایگاه الکترونیکی اطلاعات جامع و واحد حمل و نقل را پیش ببریم.

 

وی افزود: این پایگاه اطلاعات مشتمل بر؛ اطلاعات زیرساخت ها، شبکه حمل و نقل و امکانات و تجهیزات و ناوگان فعلی و در دست احداث و توسعه در تمامی شــقوق مختلف در قلمروی کشورهای ساحلی خزر، مشخصات تشکل ها و انجمن های حمل ونقل داخلی و بین المللی فعال برای اقدام جهت تأسیس شرکت های مشترک، همچنین عملکرد شــبکه حمل ونقل کشــورها، بــا ایجاد قابلیت دسترسی هر پنج کشور به این پایگاه اطلاعات است.

 

معاون حمل و نقل یادآور بیان کــرد: ضمنا برآورد زمان و هزینه حمل ونقل در مسیرها، به ویژه مسیرهای ترانزیتی از طریق اجرای طرح های مشــترک ترانزیت آزمایشی بار(Run Test) به خصوص کانتینری، از قلمرو پنج کشــور و مقاصد ترانزیتی با جلب مشارکت این کشورها مد نظر است.

 

رسولی یادآور شد: جمهوری اســلامی ایران در زمینه اجرای عبور آزمایشی بار تجربیات موفقی دارد و هم افزایی کشورها در بهره گیری مناسب از آسمان و تقویت مناسبات و مبادلات حمل و نقل هوایی مسافر و کالا از طریق اقدامات تسهیل کننده و حمایتی است.

 

وی در ادامه به وجود شرکت های توانمندی که با سرمایه گذاری بخش غیر دولتی ایجاد شده اند و بازیگر اصلی هستند اشاره کرد و گفت: اولین وظیفه دولت ها در این راستا تسهیل گری، حمایت و روان ســازی فعالیت این شرکت ها است.

 

زیرا این شرکت ها از ســرمایه خود ســاختاری را فراهم کرده اند اما اقتصادی و تجاری سازی نشــدن مســیر فعالیت آنها مانع از رشــد این شرکت ها می شود.

 

معاون حمــل و نقل وزیر راه و شهرســازی از مقامات عالی رتبه و دســت اندرکاران حمل و نقل کشــورهای حاشــیه دریای خزر که تفاهمات بســیار نزدیکی با ایران دارند درخواست کرد؛ با استفاده از ظرفیت توافقنامه ها و تفاهمنامه ها، همچنین حمایت مقامات عالی رتبه کشورها و بازوی توانمند بخش خصوصی که سرمایه اصلی آنها تجربه و دانش کســب شده از خودشان است، اهتمام ورزیده به طور یقین با شناخت از حسن روابط فی مابین یقین شاهد یک جهش و تحول چشم گیر در منطقه باشیم.

 

رسولی با بیان اینکه باید خودمان را در یک ساختار یکپارچه مجازی با احترام به شــخصیت های حقوقی مستقل و جایگاه قانونی هر یک از اعضا ببینیم، گفت: حمل و نقل و ترانزیت و شبکه های حمل و نقلی به مانند عروق یک بدن هســتند. به نمایندگی از وزارت راه و شهرسازی جمهوری اســلامی ایران آمادگی خود را برای هرگونه همکاری در جهت تسهیل گری و رونق بیشتر در ترانزیت و حمل و نقل و فعالیت های لجستیکی در منطقه اعلام می کنم.

 

 

معرفی ظرفیت های ایران به عنوان کریدور دیجیتال منطقه

 

همچنین مدیر عامل شرکت ارتباطات زیرساخت در حاشیه رویداد «ایران کریدور» گفت: هدف ما در این رویداد این بود که ایران را به عنوان کریدور دیجیتال منطقه برای ارتباطات بین کشورهایی که در منطقه ما حضور دارند معرفی کنیم.

 

بهزاد اکبری - مدیرعامل شــرکت ارتباطات زیرساخت - در حاشیه رویــداد ایران کریدور اظهار کرد: هدف مــا در این رویداد این بود که ایران را به عنوان کریــدور دیجیتال منطقه برای ارتباطات بین کشورهایی که در منطقه ما حضور دارند معرفی کنیم.

 

وی افزود: همچنین ارتباطات شــرق به غرب، چین، هند به اروپا و شمال به جنوب پتانسیل هایی است که ایران دارا بوده و در این رویداد تلاش کردیم ظرفیت های کشورمان را معرفی و در این زمینه اعلام آمادگی کنیم.

 

مدیرعامل شــرکت ارتباطات زیرساخت همچنین در رویداد ایران کریدور با اشاره به زیرساخت های پیشرفته ایران، پیشنهاداتی برای همکاری های مشترک در حوزه های انتقال داده، توسعه کابل های زیردریایی و ایجاد مراکز داده ارائه داد.

 

 

تأکید بر ضرورت اتصال دیجیتال منطقه ای

 

اکبری در ابتدای ســخنرانی خود با اشاره به جایگاه تاریخی ایران بــه عنوان مرکز تجارت و تبادلات فرهنگی، گفت: امروز ایران آماده است تا نقش مشــابهی در عصر دیجیتال ایفا کند.

 

آینده اقتصاد دیجیتال در منطقه ما به زیرســاخت های دیجیتالی قوی، پایدار و امن وابسته است.

 

وی افزود: ایران کاملا متعهد است تا زیرساخت ها و منابع خود را برای توانمندسازی اکوسیستم دیجیتال منطقه به اشتراک بگذارد.

 

این رویداد با همین هدف سازماندهی شده است.

 

 

چالش ها و فرصت ها

 

معاون وزیر ارتباطات با اشــاره به چالش های فعلی منطقه گفت: در حال حاضر، بیشتر ترافیک اینترنت مصرف شده در خاورمیانه از خارج از منطقه، به ویژه از اروپا، تأمین می شود و کمتر از ۱۰ درصد از ترافیک مصرف شده به صورت محلی سرویس دهی می شود.

 

وی ادامه داد: پیش بینی می شــود تا سال ۲۰۳۰، مصرف ترافیک اینترنت در خاورمیانه با نرخ رشــد سالانه مرکب (CAGR) حدود ۳۰ درصــد افزایش یابد و به بیش از ۶۰۰ ترابیت بر ثانیه برســد.

 

برای پاســخ به این نیاز، باید سهم بیشــتری از ترافیک منطقه ای را با گســترش و اتصال زیرساخت های ارتباطی کشورهای منطقه، محلی سازی کنیم.

 

 

چشم انداز همکاری دیجیتال

 

اکبری با اشاره به تحولات دیجیتال و هوش مصنوعی، گفت: این فناوری ها در حال تغییر جهان هستند و منطقه ما باید با همکاری پیش برود.

 

یک اکوسیســتم دیجیتال به خوبــی متصل و هم کار می تواند به رشد اقتصادی، پیشرفت های فناوری و ایجاد اشتغال کمک کند.

 

وی تأکید کرد: ایران آماده اســت تا مزایای استراتژیک خود را برای تسهیل این تحول ارائه دهد.

 

 

پیشنهادات ایران برای همکاری های منطقه ای

 

مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت، سه ابتکار اصلی ایران برای تقویت اتصال دیجیتال منطقــه ای را معرفی کرد و انتقال داده با ظرفیت بالا  (borders across)را به عنوان پیشــنهاد نخســت مطرح کرد و گفت: ایران با داشــتن شبکه های فیبر نوری و انتقال نوری پیشرفته که تمام مرزهای کشــور را پوشش می دهد، آماده است تا مدارهای ۱۰۰ گیگابیت بر ثانیه را از هر مرز به مرز دیگر ارائه دهد.

 

این ابتکار نه تنها برای کشورهای منطقه، بلکه به عنوان پلی برای جریان داده بین آسیا، اروپا و فراتر از آن عمل خواهد کرد.

 

وی «توسعه اتصالات زیردریایی فیبر نوری» را به عنوان پیشنهاد دوم تشریح کرد و گفت: ایران آماده همکاری با کشورهای همسایه برای توسعه کابل های فیبر نوری در خلیج فارس و دریای خزر است.

 

این اتصالات می توانند از طریق توافق هــای دوجانبه یا به عنوان بخشی از یک کنسرسیوم منطقه ای گســترده تر ایجاد شوند.

 

این اقدام اتصال مستقیم بین کشورهای منطقه، آسیا و اروپا را تقویت کرده و تبادل داده را سریع تر و مطمئن تر می کند.

 

اکبری در تشــریح سومین پیشنهاد خود یعنی »ایجاد مراکز داده کارآمد« تصریح کرد: ایران با داشــتن پنج منطقه استراتژیک برای مراکز داده ابری و شــرایط آب وهوایی متنوع، امکان اســتفاده از انرژی پــاک و کارایی بالای انرژی را فراهم می کند.

 

این مراکز داده می توانند بــه عنوان پایگاهی برای توســعه خدمات دیجیتال در منطقه عمل کنند.

 

 

مزایای استراتژیک ایران

 

اکبری در پایان ســخنرانی خود با اشــاره به موقعیت جغرافیایی منحصر به فرد ایران، گفت: ایران می تواند به عنوان پلی بین شرق و غرب، شمال و جنوب عمل کند و یک کریدور زمینی امن و کارآمد برای انتقال داده ارائه دهد.

 

علاوه بر این، ایران دارای استعدادهای فراوان در بخش دیجیتال است که آماده مشارکت در پیشرفت های فناوری منطقه هستند.

 

وی خاطرنشــان کرد: با همکاری های مشترک، می توانیم منطقه خود را به یک قطب پیشرو در نوآوری های دیجیتال تبدیل کنیم و آینده ای مرفه برای همه کشورهای منطقه بسازیم.

 

 

«روزنامه اقتصادی امروز – اول اسفند 1403»

   تاریخ ثبت: 1403/12/01     |     |