ایــران در میانــه بحرانهــای ژئوپلیتیک و فشــارهای تحریمــی غــرب، بــار دیگــر با حضور فعال در اجلاس سازمان همکاری شــانگهای، پیــام صلــح، اقتــدار و نــگاه بــه شــرق خــود را بــه جهان مخابــره کرد.
سفر رئیسجمهور مسعود پزشکیان به چین و دیدار با رهبران قدرتهای بزرگ آسیایی، نمادی روشــن از راهبرد تهران برای تقویت همگرایی با شــرکای شــرقی و کاهش وابستگی به نظم جهانی تحت سیطره غرب اســت؛ راهبردی که نهتنها جایــگاه ایــران را در معــادلات منطقهای ارتقــا میدهد، بلکه صــدای صلحطلبی ملــت ایــران را بــه گــوش جهانیــان میرساند.
عضــو گــروه دوســتی پارلمانــی ایــران و چین گفت: ســفر رئیسجمهور به چین و شــرکت در اجلاس شــانگهای فرصــت مناســبی اســت تــا بــار دیگــر پیــام صلح و دوســتی ملت ایران را به گوش جهانیان برســاند و اینکــه ایــران بــه دنبــال جنــگ نیســت.
حمیدرضا گودرزی ، با اشــاره به سفر مسعود پزشکیان رئیسجمهور به چین و برای شــرکت در اجلاس ســازمان همکاری شــانگهای، گفت: حضور فعال و موثــر ایــران در جوامــع بینالمللــی میتوانــد ایــن پیــام را به دنیا منتقل کرد کــه ایــران همــواره به دنبال صلح و ایجاد زندگی بهتر برای مردم است.
وی با اشاره به جایگاه سازمان همکاری شــانگهای، گفــت: شــانگهای یکــی از مهمتریــن ســازمانهای منطقــهای و جهانــی اســت کــه قدرتهــای بزرگــی همچون چین، روسیه، هند و کشورهای دیگــر در آن حضــور دارنــد از این رو ســفر رئیسجمهــور بــه چیــن و شــرکت در اجلاس شــانگهای فرصــت مناســبی اســت تــا بــار دیگــر پیــام صلح و دوســتی ملت ایران را به گوش جهانیان برسانند و اینکه ایران به دنبال جنگ نیست.
گــودرزی تا کید کرد: امروز رئیسجمهور با تیم مشاوران و همراهان خود در مسیر ســختی گام برمیدارنــد، چــرا کــه طــرف مقابــل بــه دنبــال اهــداف خــاص خــود است و از هیچ تلاشی برای فشار بر ایران دریغ نمیکند.
ایستادگی و در عین حال دیپلماسی فعال، همان چیزی است که میتوانــد جایــگاه ایــران را تثبیت کرده و آیندهای بهتر برای مردم رقم بزند.
ایــن نماینــده مجلــس بــا اشــاره بــه محکومیــت حــملات نظامــی رژیــم صهیونیســتی و آمریــکا علیــه ایــران در بیانیــه پایانی اجلاس شــانگهای، گفت: این موضوع نشان میدهد که دنیا امروز بهخــوبی درک کــرده کــه اهــداف شــوم و خبیــث رژیــم صهیونیســتی محــدود بــه غــزه و فلســطین نیســت و هــر کشــوری میتوانــد هــدف بعدی آنها باشــد.
این همصدایی کشــورهای عضو شــانگهای بــا ایــران، پیامــی روشــن بــه دشــمنان ملــت مــا دارد کــه انــزوای ایــران رویــایی دستنیافتنی است.
وی اظهار کرد: امیدواریم رئیسجمهور در ایــن مسیــر موفــق باشــند و بتوانند با تکیــه بر دیپلماســی متــوازن، هم منافع ملــی کشــور را تامیــن کننــد و هــم پیــام صلحطلبــی ملــت ایــران را بــه جهــان مخابــره نمایند.
حضور ایران در اجلاس شــانگهای گام مهمــی در همیــن مسیــر بــود و بایــد از ایــن فرصتهــا بــه بهتریــن شکل استفاده کرد.
جمهــوری اسلامــی ایــران در بحبوحــه بحرانهــای ژئوپلتیکــی، ا کنــون نگاه به شرق دارد.
شبکه خبری «دویچهوله» آلمان نیز در تحلیلی در مورد نشســت ســران سازمان همــکاری شــانگهای و حضــور ایــران در این اجلاس نوشت: صلح و اقتدار ایران ؛ پیام رئیسجمهور از اجلاس شــانگهای به دنیا تارنمای خبری دویچهوله در این مقاله به قلم «کرستن نیپ» (Knipp Kersten) تحلیلگــر مســائل خاورمیانــه نوشــت: مســعود پزشــکیان، رئیــس جمهــوری اسلامــی ایــران، در اجلاس ســازمان همکاری شانگهای (SCO) شرکت کرده و این در حالی است که تحریمهای غرب همچنــان پابرجاســت (و اکنــون) تهــران بیــش از پیــش تمرکــز خــود را بــر شــرکای جهانی دیگر معطوف ساخته است.
این رســانه آلمانی نوشــت: چین امسال میزبــان بزرگتریــن نشســت ســازمان همــکاری شــانگهای SCO از زمــان تأسیس آن در ســال ۰۱ ۲۰ اســت.
بیش از ۲۰ رهبر جهان، از جمله ولادیمیر پوتین رئیــس جمهوری روسیــه، نارندرا مودی نخســتوزیر هنــد و مســعود پزشــکیان رئیسجمهــور ایــران در این گردهمایی در تیانجین چین حضور دارند.
ســازمان همــکاری شــانگهای اکنــون شــامل ۱۰ کشــور عضو است: چین، هند، روسیــه، پا کســتان، ایــران، قزاقســتان، قرقیزســتان، تاجیکســتان، ازبکســتان و بلاروس، همچنیــن ۱۶ کشــور دیگــر بهعنــوان ناظــر یــا «شــریک گفتوگــو» با این سازمان در ارتباط هستند.
کشورهای عضو این سازمان در مجموع ۴۰ درصــد جمعیــت جهــان و حــدود ۳۰ درصــد تولید ناخالص داخلی اقتصادی آن را در اختیــار دارنــد، ســازمانی کــه بهعنــوان وزنــهای برابــر ائــتلاف نظامــی ناتو که تحت ســلطه غرب (به ســرگردگی آمریکا) است، از آن یاد میشود.
وزارت خارجــه چیــن اعلام کــرده کــه این اجلاس با شعار «دوستی، اتحاد و نتایج ثمربخش» برگزار میشود.
همگرایی با روسیه و چین تارنمای خبری دویچه وله در ادامه این مقالــه نوشــت: ایــران در ســال ۲۰۲۳ بــه ســازمان همکاری شــانگهای پیوســت و اندکی بعد نیز به گروه بریکس (BRICS) ملحق شد.
کارشناسان معتقدند تهران از ایــن طریــق بهدنبــال گســترش روابط دوســتانه بــا روسیــه و چیــن و مقابلــه بــا نظم جهانی تحت رهبری آمریکا است.
در همین حال، ایران تلاش کرده روابط خــود را بــا رقبــای منطقــهای بهویــژه عربســتان ســعودی و امــارات بهبــود بخشــد، دیــدار وزرای خارجــه ایــران و عربســتان در پکن در ســال ۲۰۲۳ نمادی از این سیاست بود.
دویچــه ولــه در ادامــه ایــن تحلیــل مــی نویســد: کارشناسان میگویند سیاست «نگاه به شرق» ایران پس از خروج آمریکا از توافق هستهای (برجام) و ناتوانی اروپا در ایجاد مسیرهای اقتصادی جایگزین شــدت گرفت.
حملات آمریکا و اســرائیل )رژیــم صهیونیســتی) بــه تاسیســات هســتهای ایران در خرداد و تیر گذشــته نیــز موجــب شــد امیدهــا بــه مصالحــه با غــرب کاهــش یابــد و سیاســتمداران تهران بیش از پیش بر مدار شرق متمرکز شوند.
روابط با همسایگان خلیج فارس
تارنمــای ایــن شــبکه خبــری آلمانــی نوشــت: تحلیلگــران میگوینــد حــملات آمریــکا و اســرائیل، تهــران و کشــورهای عــربی حاشیــه خلیج فــارس را به یکدیگر نزدیکتر کرده اســت، در این چارچوب، دیپلماســی مســتقل کشــورهای خلیــج فــارس و پرهیــز ایــران از هــدف قرار دادن منافع این کشــورها یا بســتن تنگه هرمز، عامل مهمی در کاهش تنش بوده است.
محدودیتهای همکاری با روسیه
دویچه وله درادامه می نویسد: با وجود تمایــل برخــی جریانهــا در ایــران بــه تعمیق روابط با مسکو و پکن، در داخل کشــور انتقادهــایی نســبت بــه حمایــت ناکافــی ایــن کشــورها از ایــران در جنــگ )تحمیلی) ۱۲ روزه با اسرائیل مطرح شده اســت.
برخــی جریانهــای اصلاحطلــب همچنــان بــر لــزوم بــاز نگهداشــتن در تعامل با غرب تأکید میکنند.
کاهش نفوذ اروپا
این شبکه خبری آلمانی افزود: به گفته کارشناســان، اروپــا دیگــر ابــزار مؤثــری بــرای فشــار بــر تهــران نــدارد.
مکانیســم پسگشــت (Snapback) تأثیــر چندانــی نخواهد داشــت، چرا که فشــار اقتصادی موثــری جــز تحریمهــای ثانویــه باقــی نمانده است.
دویچــه ولــه می نویســد: ایران ا کنون در جهــان جنــوب (South Global) کمتــر منزوی به نظر میرسد و نفوذ کشورهای غربی در شکلدهی به سیاست خارجی این کشورها کاهش یافته است.
«روزنامه اقتصادی روزگار - 12 شهریور 1404»