سرعت کند تبدیل دانش به ارزش در ایران

 

 

 

 

 

 

طبق برنامه هفتم توسعه، دولت باید تا پایان سال 1407 این سهم را به 10 درصد برساند؛ هدفی که به گفته سرپرست مرکز توســعه تجارت الکترونیکی، بدون تحول زیرســاختی و آموزش نیروی انسانی ممکن نیست.

 

مــاه پیش حمیــد توفیقی، سرپرســت مرکز توســعه تجارت الکترونیکی کشور، با اشاره به فاصله قابل توجه ایران با میانگین جهانی گفت: اقتصاد دیجیتال ایران در حال حاضر سهمی بین 7 تــا 8 درصد از تولید ناخالص ملی دارد، در حالی که این رقم در سطح جهان به حدود 15 درصد رســیده است.

 

برای رسیدن به هدف 10 درصدی در پایان برنامه هفتم، همه بخش ها باید با عزم ملی وارد عمل شوند.

 

او تأکید کرد تحقق این هدف صرفا یک آمار اقتصادی نیست، بلکه ضرورتی برای کاهش شکاف دیجیتالی کشور با اقتصادهای پیشــرفته به شــمار می رود.

 

به گفته وی، توسعه زیرساخت های ارتباطی، تربیت نیروی انســانی ماهر و حمایت از استارت آپ ها و شرکت های دانش بنیان از مهم ترین الزامات این مسیر است.

 

توفیقی افزود: در چارچوب برنامه هفتم، وزارت ارتباطات مأمور تأمین زیرساخت های فنی و تدوین سند اقتصاد دیجیتال کشور شده و مرکز ملی فضای مجازی نیز موظف است تقسیم کار نهادی در حوزه فضای مجازی را نهایی کند.

 

همچنین دستگاه های اجرایی باید طی اجرای برنامه، دست کم 500 هزار نیروی متخصص را در حوزه اقتصاد دیجیتال آموزش دهند.

 

سرپرست مرکز توسعه تجارت الکترونیکی کشور خاطرنشان کرد: رشد اقتصاد دیجیتال تنها با توسعه زیرساخت های سخت افزاری ممکن نیســت؛ بلکه حمایت از نــوآوری و ســرمایه گذاری در پروژه های فناورانه باید در اولویت سیاست گذاری ها قرار گیرد.

 

 

ایران رتبه 70 اقتصاد دیجیتال جهان

 

رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات گفت: گزارش های بین المللــی جایگاه ایران را در حوزه اقتصاد دیجیتال حدود رتبه 70  دنیا نشان می دهند.

 

محمدحســین شیخی؛ رئیس پژوهشــگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، بــا تأکید بر ضرورت توســعه زیرســاخت ها، تربیت نیروی انسانی و بهره گیری از فناوری های بومی در مسیر اقتصاد دیجیتال گفت: اگر ارزیابی دقیق، برنامه ریزی هدفمند و استفاده از توان داخلی را جدی بگیریم، شتاب اقتصاد دیجیتال در کشور بسیار فراتر از وضعیت کنونی خواهد بود.

 

شــیخی تحول دیجیتال را مهم ترین پیشــران اقتصاد جهانی دانســت و گفت: تحول دیجیتال در جهان از دهه 1960 با ظهور کامپیوترها آغاز شــد و امروز به نقطه ای رسیده که بیش از نیمی از اقتصاد برخی کشــورها دیجیتالی است؛ اما سهم ما از اقتصاد دیجیتال تنها حدود پنج درصد اســت و این نشان می دهد باید گام های جدی تری برداریم.

 

وی با اشــاره به مطالعات اخیر پژوهشــگاه افزود: گزارش های بین المللــی جایگاه ایران را در حوزه اقتصاد دیجیتال حدود رتبه هفتادم دنیا نشــان می دهند.

 

بنابراین لازم اســت برنامه های مشــخص و هماهنگی میان نهادهای مسئول برای ارتقای این جایگاه اجرا شود.

 

رئیس پژوهشــگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، سه رکن اصلی توســعه اقتصاد دیجیتال را زیرساخت، نیروی انسانی و فناوری بومی دانســت و اظهار کرد: وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات با جدیت در حال توســعه زیرساخت های ارتباطی کشور است و وزیر ارتباطات، به صورت میدانی پیشــرفت پروژه های فیبر نوری و پوشــش شبکه را پیگیری می کنند.

 

در پژوهشگاه نیز دوره های مهارتی برای تربیت نیروهای متخصص اقتصاد دیجیتال در حال تدوین است.

 

وی بــا تأکید بر نقش دانشــگاه ها در تربیت نیروی انســانی خاطرنشان کرد: ایران یکی از کشورهایی است که نسبت دانشجو به جمعیت در آن بسیار بالاست و این ظرفیت ارزشمندی است که باید در مســیر اقتصاد دیجیتال از آن استفاده کنیم.

 

اگر ما از اســتعدادهای داخلی بهره نبریم، دیگران از آن استفاده خواهند کرد.

 

شــیخی در ادامه به چالش های کشور در زمینه دیجیتالی سازی صنایع اشــاره کرد و گفت: بخش قابل توجهی از زیرساخت های صنعتی کشــور، از جمله شــبکه های کنترل در پتروشــیمی ها و نیروگاه ها، غیربومی اســت و همین امــر نگرانی هایی در حوزه امنیت سایبری ایجاد کرده است.

 

راه حل، توقف نیست؛ بلکه باید به ســمت فناوری های بومی و تــوان داخلی حرکت کنیم تا هم امنیت و هم بهره وری را افزایش دهیم.

 

وی بر ضرورت شکل گیری کارگروه های تخصصی بین دستگاهی از دل این رویداد تأکید کرد و افزود: اگر بتوانیم با همکاری بخش خصوصی، مراکز علمی و نهادهای اجرایی، نقشــه راه روشــنی برای تحول دیجیتال تدوین کنیم، نتایج ملموسی در سال آینده خواهیم دید.

 

رئیس پژوهشــگاه ارتباطــات و فناوری اطلاعــات گفت: این رویداد باید نقطه شروعی برای هم افزایی، تبادل تجربه و تدوین برنامه های عملیاتی در مســیر اقتصاد دیجیتال کشــور باشــد.

 

امیدوارم ســال آینده بتوانیم از گام های عملی و دســتاوردهای ملموس این همکاری ها سخن بگوییم.

 

 

ارتباطات و فناوری قطب جذاب سرمایه گذاری می شود

 

معاون سیاستگذاری و برنامه ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعــات با دعوت از بخش خصوصی برای مشــارکت به جای تصدی گری دولتــی، گفت: ارتباطات و فناوری قطب جذاب سرمایه گذاری می شود.

 

احسان چیت ســاز روز یکشــنبه در همایش ملی فرصت های ســرمایه گذاری در بخش ارتباطات و فناوری اطلاعات با اشاره به مزیت رقابتی کشورها دیگر بر مبنای حجم سرمایه گذاری صرف تعیین نمی شود، افزود: ســرعت تبدیل دانش به ارزش و ثروت عامل تعیین کننده است.

 

وی افزود: هر نهادی که بتواند این چرخه را ســریع تر طی کند، سهم بیشتری از اقتصاد آینده را به دست می آورد.

 

 

رشد کم سابقه سرمایه گذاری جهانی در اقتصاد دیجیتال

 

معاون سیاســتگذاری و برنامه ریزی توســعه فاوا با اشــاره به آمارهای بین المللی توضیح داد که در ســال گذشــته میلادی، سرمایه گذاری جهانی در بخش های غیر دیجیتال کاهش یافته، اما اقتصــاد دیجیتال تنها حوزه ای بوده که روند صعودی خود را حفظ کرده است.

 

چیت ساز با اشاره به اینکه، حدود 60 درصد سرمایه گذاری های جهانی اقتصاد دیجیتال در چین انجام شده است، تصریح کرد: ســرمایه گذاری در مراکز داده ظرف یک سال ســه برابر شده و 40 درصد کل سرمایه گذاری این حوزه را تشکیل می دهد.

 

وی با بیان اینکه، ســرمایه گذاری در خدمات ابری حدود شش برابر رشد داشته است، عنوان کرد: لایه هسته اقتصاد دیجیتال، شامل مراکز داده و سکوهای ابری، تنها لایه ای است که اندازه آن همچنان در حال بزرگ شدن است.

 

چیت ســاز تصریح کرد: برخلاف دوره های گذشته که ابتدا لایه هسته رشد می کرد و سپس لایه های پیرامونی توسعه می یافت، در مــوج جدید ســرمایه گذاری، تمرکز مســتقیم روی لایه های نرم افزاری و ابری قرار گرفته و شــرکت های بزرگ محتوا در دنیا جای خود را به شرکت های کوچک تر داده اند.

 

 

عقب ماندگی سرمایه گذاری دیجیتال در ایران و تغییر ریل سیاستی وزارت ارتباطات

 

معاون وزیر ارنباطات در ادامه سخنان خود تاکید کرد: برخلاف روندهای جهانی، ســرمایه گذاری در هســته و لایه های میانی اقتصاد دیجیتال در ایران طی سال گذشته با کاهش مواجه بوده است.

 

وی افزود: با تغییر ریل سیاستی وزارت ارتباطات در دوره جدید، هدف این اســت که ظرفیت های بخش خصوصی فعال شود و از مســیر جذاب سازی محیط سرمایه گذاری، این حوزه دو باره به «قطب جذب سرمایه» تبدیل شود.

 

 

تحولات ساختاری در مدل سرمایه گذاری

 

چیت ساز با اشاره به اینکه، مدل سرمایه گذاری جهانی در اقتصاد دیجیتال تغییر کرده، گفت: اکنون ادغــام و تملک دارایی ها در هسته دیجیتال شدت یافته و شرکت ها تمایل دارند بخش های قابل برون ســپاری را واگذار کنند و مزیت رقابتی را در لایه هسته نگه دارند.

 

وی با بیان اینکه یک سوم سرمایه گذاری های «ساخت از ابتدا» در دنیا در حوزه اقتصاد دیجیتال انجام می شود، تصریح کرد: قطب بندی شــرکت های چندملیتی عمدتا بر محور ایالات متحده و چین شکل گرفته است.

 

 

اولویت های جدید وزارت ارتباطات؛ از تنظیم گری هوشمند تا دیپلماسی فناوری

 

معاون وزیر ارتباطات با اشار به اینکه برای نخستین بار در وزارت ارتباطــات، رویکرد اجــرای پروژه ها تغییر کــرده، گفت: در این تغییر رویکرد به جای تصدی گری دولتی، ابتدا پایداری اقتصادی پروژه ها ارزیابی می شود و سپس بخش خصوصی برای مشارکت دعوت می شود.

 

وی افزود: بر همین اساس دولت نقش تنظیم گر، هماهنگ کننده و ناظر را ایفا می کند و تنظیم گری بخشی کاهش یافته تا اقتصاد دیجیتال از محدودیت های زائد رها شود.

 

معــاون وزیر ارتباطات با اشــاره به اینکه دیپلماســی فناوری به صورت فعال دنبال می شود، گفت: هدف، بهره گیری حداکثری از همکاری های چندجانبه، انتقال فناوری و کاهش نیاز به اختراع د وباره چرخ است.

 

 

جذب سرمایه خارجی و سازوکارهای تسهیل گر

 

وی افزود: وزارت ارتباطات برای جذب سرمایه خارجی «راهنمای سرمایه گذاری» تهیه و سازوکارهای جدیدی طراحی کرده است.

 

چیت ســاز اعلام کرد: چند قرارداد ســرمایه گذاری و انتقال فناوری در همین همایش نهایی شده است.

 

وی از صدور مجوزهای »بدون نام« برای ارائه پروژه های آماده ســرمایه گذاری خبر داد و گفت: پارک فناوری اطلاعات، سازمان فناوری اطلاعــات و مراکز آزمون، محیط های لازم برای آزمایش محصولات نوآورانه را فراهم کرده اند.

 

 

اهتمام وزارت ارتباطات به توسعه زیرساخت انرژی مراکز داده و لایه های فناورانه

 

معــاون وزیر ارتباطات اعلام کرد: یکــی از مهم ترین پروژه های در دســت اجرا، تأمین 700 میلیون دلار ســرمایه برای توســعه نیازمندی های انرژی اقتصاد دیجیتال است؛ حوزه ای که در شرایط ناترازی انرژی، اهمیت حیاتی دارد.

 

وی افزود: علاوه بر جذب ســرمایه در مراکز داده و مشــارکت بخش خصوصی، بــرای تمامی لایه های نقشــه فناوری عناصر کمیاب مانند ژرمانیوم و گالیوم، تا چیپ ست ها، زیرساخت های ابــری، حکمرانی داده، مدل ها و الگوریتم های هوش مصنوعی و اپلیکیشن های کاربردی-برنامه مشخص تدوین شده است.

 

 

بازگرداندن اقتصاد دیجیتال ایران به مدار رشد

 

وی ابــراز امیدواری کــرد مجموعه اقدامــات وزارت ارتباطات، تنظیم گری هوشــمند، تحریک ســرمایه گذاری، تســهیل ورود فناوری های نو و نقشــه جامع ســرمایه گذاری دیجیتال-بتواند عقب ماندگی موجود را جبران کند و اقتصاد دیجیتال ایران را بار دیگر در مسیر رشد پایدار قرار دهد.

 

 

 5500همت، حجم معاملات تجارت الکترونیک

 

براساس داده های مرکز توسعه تجارت الکترونیک حجم معاملات تجارت الکترونیک در سال 1403 به 5500 هزار میلیارد ناموت رسید که نسبت به سال 1402 بیش از 72 درصد رشد نشان می دهد.

 

 5میلیارد تراکنش برای یک سال تعداد معاملات تجارت الکترونیک در سال 1403 به 4.7 میلیارد معامله رسید که نسبت به سال قبل از آن رشد حدود 20 درصدی را نشــان می دهد.

 

این افزایش مداوم در تعداد معاملات از سال 1398 با 1.6 میلیارد معامله، نشــان دهنده گســترش روزافزون استفاده کاربران و توسعه زیرساخت های تجارت آنلاین در کشور است.

 

 

سهم پیام رسان ها در تبلیغ

 

پیام رسان ها و شبکه های اجتماعی خارجی به اصلی ترین بستر تبلیغ محصولات تبدیل شــده اند و بیش از نیمی از ســهم بازار تبلیغات (54.1 درصد) را در اختیار دارند.

 

در این میان، شبکه های اجتماعی داخلی با سهمی معادل 21.2 درصد، فاصله قابل توجهی با رقبای خارجی خود دارند.

 

سایر روش ها و برنامک های موبایلی نیز به ترتیب با 19.8 و 4.9 درصد در رتبه های بعدی قرار گرفته اند.

 

 

 84درصد تجارت برای اشخاص حقیقی

 

بر اســاس آمار ها حــدود 84 درصد واحد هــای فعال در حوزه تجارت الکترونیک متعلق به اشخاص حقیقی و تنها 16 درصد از آن ها به اشخاص حقوقی تعلق دارند.

 

این توزیع نشان می دهد که بخش عمده فعالیت های آنلاین در کشــور به کسب و کار های کوچک یا فردی واگذار شــده است و نقش شرکت ها و نهاد های رسمی در این عرصه نسبتا محدود است.

 

 

بزرگ ترین چالش، تأمین مالی

 

تأمین مالــی با 28.4 درصــد، بزرگ ترین چالــش پیش روی کسب و کار های اینترنتی است.

 

پس از آن، مشکلات مرتبط با بازار و فروش با ســهم 25.3 درصد و مسائل زیرساختی با 18.1 درصد در جایگاه های بعدی قرار دارند.

 

همچنین، چالش های مربوط به حکمرانی و سیاست گذاری، توسعه فناوری، منابع انسانی و عوامل فرهنگی و اجتماعی در رتبه های بعدی هستند.

 

 

آموزش غیررسمی در صدر آموزش

 

داده های مربوط به زیرگروه های گروه خدمات آموزشی، فرهنگی و هنری نیز نشان می دهد خدمات آموزشی-تحصیلات غیررسمی  8.50 درصد از این بخش را به خود اختصاصی داده اســت.   

 

این در حالی است که سهم خدمات آموزشی-تحصیلات رسمی کمتر از 6.8 درصد اســت.

 

خدمات فرهنگــی و هنری نیز 17.9 درصد، خدمات و پشتیبانی آموزش و پژوهش 13.7 درصد و چاپ و نشر 8.10 درصد سهم دارند. 

 

 

بازار پررونق پست و باربری ها

 

حــدود 41.5 درصد از کســب وکار های آنلایــن از بیش از یک روش ارســال و تحویل کالا بهره می برند که نشان دهنده تنوع و انعطاف در خدمات رسانی است.

 

پس از آن، شرکت ملی پست با 6.29 درصد، شبکه توزیع کسب و کار ها با 19.2 درصد و شرکت های پیک خصوصی، باربری بین شــهری و پست خصوصی هر کدام کمتر از 4 درصد سهم دارند.

 

 

سهم دانشگاهی ها در تجارت الکترونیک

 

بررســی ها نشــان می دهد کــه در کســب و کارهای اینترنتی، فرصت های شغلی قابل توجهی برای فارغ التحصیلان دانشگاهی وجــود دارد؛ با این حال، تنها 16.9 درصــد از این واحدها بیش از 50 درصــد نیروی انســانی خود را از میــان فارغ التحصیلان دانشگاهی انتخاب می کنند.

 

همچنین، 14.2 درصد کسب و کارها ســهمی بین 30 تــا 50 درصد و 26.4 درصد ســهمی بین 10 تا 30 درصد از فارغ التحصیلان را در نیروی کار خود دارند.

 

در مقابل 5.42 درصد کســب و کارها کمتر از 10 درصد نیروی خود را از این گروه تأمین می کنند که نشان دهنده وجود چالش در جذب نیروی تحصیل کرده است.

 

 

سابقه کار

 

حدود 44 درصد از کســب و کار ها بین یک تا چهار سال سابقه فعالیت دارند که نشــان دهنده نوپایی و رشد سریع این بخش است.

 

33 درصد از کسب وکار ها کمتر از یک سال و 17 درصد بین4  تا 8 ســال فعالیت می کنند.

 

تنها 6 درصد از واحد ها سابقه ای بیش از هشــت ســال دارند که نمایانگر تازه وارد بودن بیشــتر بازیگران این بازار است.

 

 

سهم جوانان از درآمد

 

بیشــترین ســهم صاحبان واحد های تجارت الکترونیک دارای اینماد مربوط به گروه ســنی 30 تا 40 سال با 41.7 درصد است، که نشــان دهنده نقش فعال جوانان و میانسالان در این حوزه اســت.

 

پس از آن، گروه های سنی 20 تا 30 سال و 40 تا 50 سال به ترتیب با 23.7 درصد و 23.2 درصد حضور چشمگیری دارند.

 

همچنین، تنها 1 درصد از صاحبان کســب و کار های اینترنتی زیر 20 سال و 10.4 درصد بالای 50 سال هستند.

 

 

«روزنامه اقتصادی امروز - 11 آذر 1404»